AI ĐỌC & TRÍCH XUẤT DỮ LIỆU CHỨNG TỪ HẢI QUAN

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, chứng từ là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ quá trình khai báo hải quan. Từ hóa đơn thương mại, packing list đến vận đơn và các chứng từ liên quan, nhân viên XNK phải thu thập, kiểm tra, đối chiếu và nhập nhiều thông tin trước khi hoàn thiện dữ liệu khai báo.

Khi số lượng lô hàng tăng, khối lượng chứng từ cần xử lý cũng tăng theo. Việc nhập liệu thủ công không chỉ tiêu tốn thời gian mà còn tạo ra nhiều thao tác lặp lại, đặc biệt khi thông tin được trình bày dưới các định dạng khác nhau.

Trong bối cảnh đó, AI đọc chứng từ hải quan có thể giúp doanh nghiệp hỗ trợ tự động hóa quá trình trích xuất dữ liệu từ chứng từ và giảm sự phụ thuộc vào thao tác nhập liệu thủ công. Kết hợp với các chức năng kiểm tra dữ liệu và những phương thức nhập liệu khác, công nghệ này đang được tích hợp vào các phần mềm khai báo hải quan nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả xử lý chứng từ và chuẩn bị dữ liệu khai báo.

EasyCus chính là giải pháp được Paracel tạo ra nhằm khai báo hải quan trên môi trường web, được phát triển với định hướng ứng dụng AI và tự động hóa vào quy trình xử lý chứng từ, đồng thời hỗ trợ nhiều phương thức nhập dữ liệu phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

1. Nhập Liệu Chứng Từ Thủ Công Đang Khiến Nhân Viên XNK Mất Bao Nhiêu Thời Gian?

Một bộ chứng từ phục vụ khai báo hải quan có thể chứa nhiều nhóm thông tin khác nhau như: mã HS, tên hàng, số lượng, đơn giá, trị giá, điều kiện giao hàng, thông tin người mua, thông tin người bán, số container, số vận đơn và các dữ liệu liên quan đến lô hàng.

Tuy nhiên, những thông tin này không phải lúc nào cũng được trình bày theo một cấu trúc thống nhất. Invoice có thể được cung cấp dưới dạng PDF, packing list có thể sử dụng một mẫu hoàn toàn khác, trong khi vận đơn lại có cách bố trí thông tin riêng. Với các chứng từ được scan hoặc chụp từ bản giấy, chất lượng hình ảnh và cách trình bày cũng có thể khác nhau.

Trong quy trình truyền thống, nhân viên xuất nhập khẩu thường phải thực hiện nhiều thao tác liên tiếp: đọc chứng từ, xác định thông tin cần sử dụng, nhập dữ liệu vào hệ thống và kiểm tra lại với chứng từ gốc. Khi xử lý một lượng nhỏ chứng từ, thời gian dành cho những thao tác này có thể chưa tạo ra ảnh hưởng đáng kể. Tuy nhiên, với doanh nghiệp có số lượng lô hàng lớn, việc lặp lại quy trình trên nhiều lần sẽ trở thành một phần đáng kể trong khối lượng công việc hàng ngày.

Bên cạnh thời gian xử lý, nhập liệu thủ công còn tạo ra rủi ro sai sót trong quá trình chuyển đổi thông tin từ chứng từ sang hệ thống. Các lỗi như nhập nhầm số lượng, đơn giá, thông tin hàng hóa hoặc bỏ sót dữ liệu có thể dẫn đến việc phải kiểm tra và điều chỉnh lại. 

Do đó, bài toán đặt ra không chỉ là rút ngắn thời gian nhập liệu, mà còn là làm thế nào để giảm các thao tác thủ công nhưng vẫn duy trì khả năng kiểm tra và kiểm soát dữ liệu trước khi khai báo. 

Đây chính là cơ sở để AI đọc chứng từ hải quan được ứng dụng vào quy trình khai báo, nhằm hỗ trợ giảm các thao tác nhập liệu lặp lại và nâng cao hiệu quả xử lý dữ liệu đầu vào. 

2. AI Đọc Và Trích Xuất Dữ Liệu Chứng Từ Hải Quan Là Gì?

AI đọc chứng từ là công nghệ hỗ trợ nhận diện và trích xuất thông tin từ các tài liệu như PDF, hình ảnh hoặc bản scan, sau đó chuyển những thông tin này thành dữ liệu có cấu trúc để tiếp tục xử lý trên hệ thống.

Một trong những công nghệ nền tảng thường được sử dụng trong quá trình này là OCR (Optical Character Recognition) - nhận diện ký tự quang học. OCR giúp hệ thống nhận diện các ký tự xuất hiện trong hình ảnh hoặc tài liệu và chuyển chúng thành dữ liệu văn bản.

Tuy nhiên, OCR đơn thuần chủ yếu tập trung vào việc nhận diện nội dung, trong khi một hệ thống AI đọc chứng từ cần xử lý thêm bài toán xác định ý nghĩa và vị trí của dữ liệu trong cấu trúc chứng từ. Ví dụ, khi hệ thống nhận diện được một giá trị như “500 PCS”, vấn đề không chỉ là xác định chuỗi ký tự này là gì, mà còn phải xác định đây là thông tin về số lượng và cần được đưa vào trường dữ liệu tương ứng.

Có thể phân biệt hai công nghệ theo cách đơn giản:

• OCR: nhận diện ký tự và chuyển nội dung từ hình ảnh thành văn bản.
• AI trích xuất dữ liệu: phân tích nội dung và cấu trúc chứng từ để xác định các trường thông tin cần thiết, từ đó đưa dữ liệu về cấu trúc phù hợp để tiếp tục xử lý.

So với nhập liệu thủ công, AI có thể hỗ trợ giảm đáng kể các thao tác nhập lại thông tin. Tuy nhiên, dữ liệu được AI trích xuất vẫn cần được kiểm tra và xác nhận trước khi sử dụng cho các bước tiếp theo.

3. Quy Trình AI Đọc Chứng Từ Và Tạo Tờ Khai Trên EasyCus

Với EasyCus, AI được tích hợp vào quy trình xử lý dữ liệu chứng từ, giúp người dùng giảm các thao tác nhập liệu thủ công và đưa thông tin về cấu trúc dữ liệu khai báo.

Quy trình có thể được thực hiện qua bốn bước chính:

1. Tải lên bộ chứng từ

Người dùng đưa các chứng từ cần xử lý lên hệ thống, chẳng hạn như invoice, packing list hoặc các chứng từ liên quan. Việc đưa chứng từ trực tiếp lên nền tảng giúp giảm bước chuyển đổi dữ liệu thủ công trước khi bắt đầu quá trình nhập liệu.

2. AI phân tích và trích xuất dữ liệu

Sau khi tiếp nhận chứng từ, AI phân tích nội dung và trích xuất các thông tin cần thiết. Thay vì nhân viên phải đọc từng chứng từ và nhập lại từng trường dữ liệu, hệ thống hỗ trợ chuyển thông tin từ chứng từ sang dữ liệu có cấu trúc.

Đây là bước tập trung vào việc giảm khối lượng công việc nhập liệu lặp lại trong quá trình chuẩn bị tờ khai.

3. Đối chiếu dữ liệu với chứng từ gốc

Dữ liệu được trích xuất cần được kiểm tra trước khi tiếp tục xử lý. EasyCus hỗ trợ người dùng xem lại dữ liệu và đối chiếu với chứng từ gốc, từ đó kiểm tra những thông tin AI đã nhận diện và thực hiện điều chỉnh khi cần thiết. Cách tiếp cận này vẫn duy trì vai trò kiểm soát của nhân viên xuất nhập khẩu, đặc biệt đối với những thông tin có yêu cầu cao về tính chính xác.

4. Tạo dữ liệu phục vụ khai báo

Sau khi kiểm tra và hoàn thiện dữ liệu, người dùng có thể tiếp tục các bước xử lý để tạo dữ liệu phục vụ khai báo trên hệ thống. Điểm đáng chú ý trong quy trình này là việc kiểm tra dữ liệu được thực hiện trước khi chuyển sang bước khai báo, thay vì chỉ phát hiện vấn đề sau khi hoàn tất quá trình nhập liệu.

Nhờ đó, AI trở thành một lớp hỗ trợ trong quy trình khai báo, kết hợp với khả năng kiểm tra và xác nhận của người dùng.

4. Vì Sao Paracel Phát Triển Easycus Theo Hướng AI + Automation?

EasyCus được phát triển bởi Paracel Technology Solutions, với định hướng ứng dụng AI và tự động hóa vào các bài toán vận hành thực tế của doanh nghiệp. Trong nghiệp vụ xuất nhập khẩu, nhập liệu chứng từ chỉ là một bước trong toàn bộ quy trình. Nếu chỉ tự động hóa thao tác nhập dữ liệu mà không kết nối với các bước kiểm tra, chuẩn hóa và xử lý tiếp theo, hiệu quả của tự động hóa sẽ bị giới hạn.

Vì vậy, EasyCus được phát triển theo hướng kết hợp giữa AI, automation và validation, tập trung vào chuỗi xử lý từ dữ liệu đầu vào đến dữ liệu phục vụ khai báo.

Có thể hình dung quy trình tổng thể như sau:

Chứng từ gốc → AI trích xuất dữ liệu → kiểm tra và đối chiếu → validation → dữ liệu phục vụ khai báo.

Cách tiếp cận này giúp giải quyết bài toán ở cấp độ quy trình thay vì chỉ tối ưu một thao tác riêng lẻ.

Đồng thời, kinh nghiệm của Paracel trong việc phát triển các giải pháp công nghệ cho doanh nghiệp cũng là cơ sở để EasyCus được xây dựng theo hướng gắn AI với nhu cầu vận hành thực tế. Mục tiêu của EasyCus không chỉ là nhận diện thông tin từ chứng từ, mà là hỗ trợ doanh nghiệp rút ngắn quá trình chuyển đổi dữ liệu từ chứng từ sang hệ thống khai báo, đồng thời duy trì các bước kiểm tra cần thiết trong nghiệp vụ.

5. Lợi ích khi dùng AI trích xuất dữ liệu chứng từ so với nhập tay

Đối với doanh nghiệp sử dụng phần mềm khai báo hải quan, việc tích hợp AI vào quá trình trích xuất dữ liệu có thể tạo ra những cải thiện đáng kể trong khâu chuẩn bị chứng từ và nhập liệu. 

5.1 Giảm thao tác nhập liệu thủ công

AI hỗ trợ trích xuất thông tin từ chứng từ, qua đó giảm lượng dữ liệu mà nhân viên phải đọc và nhập lại bằng tay. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi doanh nghiệp xử lý nhiều bộ chứng từ hoặc nhiều dòng hàng trong cùng một lô hàng.

5.2 Giảm nguy cơ sai sót trong quá trình nhập liệu

Nhập lại dữ liệu thủ công từ chứng từ sang hệ thống luôn tồn tại nguy cơ sai lệch do thao tác của con người. Việc tự động hóa bước trích xuất giúp giảm số lượng thao tác nhập lại, từ đó hạn chế một nguồn sai sót phổ biến trong quá trình chuẩn bị dữ liệu.

Tuy nhiên, AI không loại bỏ hoàn toàn nhu cầu kiểm tra. Người dùng vẫn cần đối chiếu dữ liệu được trích xuất với chứng từ gốc trước khi xác nhận.

5.3 Chuẩn hóa dữ liệu

Chứng từ từ nhiều đối tác có thể khác nhau về định dạng, cách trình bày và vị trí thông tin. Việc đưa dữ liệu về cùng một cấu trúc trên hệ thống giúp quá trình xử lý trở nên nhất quán hơn, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào cách trình bày của từng loại chứng từ.

5.4 Tăng tốc độ xử lý chứng từ

Khi phần trích xuất dữ liệu được hỗ trợ tự động, nhân viên có thể giảm thời gian dành cho các thao tác nhập liệu lặp lại. Thay vì tập trung phần lớn thời gian vào việc nhập dữ liệu, nhân viên có thể dành nhiều thời gian hơn cho việc kiểm tra thông tin và xử lý các trường hợp cần nghiệp vụ chuyên môn.

5.5 Hỗ trợ kiểm soát dữ liệu trước khai báo

Việc kết hợp AI với bước kiểm tra và validation tạo thêm một lớp kiểm soát trước khi dữ liệu được sử dụng cho các bước khai báo tiếp theo. Đây là yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp XNK, nơi dữ liệu cần được kiểm tra kỹ trước khi thực hiện khai báo chính thức.

6. EasyCus Có Những Cách Tạo Tờ Khai Nào Ngoài AI?

AI đọc chứng từ là một trong những phương thức nhập dữ liệu trên EasyCus, nhưng không phải phương thức duy nhất. Trên thực tế, doanh nghiệp có thể có nhiều nguồn dữ liệu khác nhau. Có trường hợp dữ liệu nằm trực tiếp trên chứng từ, nhưng cũng có trường hợp doanh nghiệp đã có sẵn dữ liệu dưới dạng file hoặc cần nhập trực tiếp trên hệ thống.

Vì vậy, EasyCus hỗ trợ ba phương thức chính:

6.1 Import Excel/TXT/XML

Doanh nghiệp có thể import dữ liệu từ các định dạng Excel, TXT hoặc XML khi đã có sẵn dữ liệu. Phương thức này giúp tận dụng dữ liệu hiện có và hạn chế việc nhập lại những thông tin đã được chuẩn bị trước đó.

6.2 Nhập thủ công có validation

Trong trường hợp cần nhập dữ liệu trực tiếp, người dùng có thể thực hiện nhập liệu thủ công trên EasyCus. Dữ liệu được kiểm tra theo các quy tắc validation được tích hợp trên hệ thống, giúp hỗ trợ người dùng kiểm soát thông tin trong quá trình nhập.

6.3 AI đọc và trích xuất chứng từ

Khi dữ liệu đầu vào nằm trong các chứng từ như invoice, packing list hoặc tài liệu liên quan, người dùng có thể sử dụng AI để hỗ trợ trích xuất thông tin.

Ba phương thức này giúp EasyCus đáp ứng nhiều tình huống xử lý dữ liệu khác nhau:

• AI phù hợp với dữ liệu cần trích xuất từ chứng từ.
• Import Excel/TXT/XML phù hợp với dữ liệu đã có sẵn dưới dạng file.
• Nhập thủ công phù hợp với trường hợp cần nhập hoặc điều chỉnh dữ liệu trực tiếp trên hệ thống.

Nhờ đó, doanh nghiệp không bị giới hạn vào một phương thức nhập liệu duy nhất mà có thể lựa chọn cách thức phù hợp với nguồn dữ liệu và quy trình vận hành hiện tại.

Với EasyCus, AI không được triển khai như một tính năng độc lập mà được đặt trong tổng thể quy trình xử lý dữ liệu, kết hợp cùng import file, nhập liệu thủ công và validation. Đây là nền tảng để doanh nghiệp từng bước chuyển từ quy trình nhập liệu thủ công sang một quy trình khai báo có mức độ tự động hóa và kiểm soát dữ liệu cao hơn.

7. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

EasyCus do đơn vị nào phát triển?
EasyCus được phát triển trực tiếp bởi Paracel Technology Solutions, đơn vị chuyên triển khai giải pháp ERP (Odoo) và xây dựng các sản phẩm AI/tự động hóa theo bài toán vận hành thực tế của doanh nghiệp.

AI của EasyCus đọc và trích xuất chứng từ như thế nào?
Hệ thống nhận file chứng từ ở dạng PDF hoặc ảnh chụp/scan (invoice, packing list, vận đơn...), sau đó AI phân tích và điền dữ liệu vào các chỉ tiêu tương ứng trên tờ khai. Nhờ bước kiểm soát ngay từ chứng từ gốc, sai sót được phát hiện trước khi tờ khai được tạo, thay vì phải sửa lại sau khi đã khai.

Nếu AI đọc/trích xuất sai thì xử lý thế nào?
EasyCus có bước xem trước (preview) dữ liệu trước khi sinh tờ khai, cho phép người dùng đối chiếu trực tiếp với chứng từ gốc và điều chỉnh nếu cần trước khi xác nhận. Đây là điểm khác biệt so với các hệ thống chỉ kiểm soát sai lệch sau khi đã khai báo.

Ngoài AI, EasyCus có cách nào khác để tạo tờ khai?
Có. Doanh nghiệp có thể import dữ liệu từ Excel/TXT/XML, hoặc nhập thủ công với validate nghiệp vụ chặt chẽ.

EasyCus có cần cài đặt phần mềm không?
Không. EasyCus là nền tảng web, dùng được trên nhiều hệ điều hành mà không cần cài đặt phức tạp.

EasyCus có bản dùng thử miễn phí không?
Liên hệ trực tiếp đội ngũ EasyCus để được tư vấn về gói dùng thử phù hợp với quy mô và nhu cầu khai báo của doanh nghiệp bạn.